Uyku elektrofizyolojik yöntemlerle kaydedilebilen beynin aktif bir durumudur. Uykunun bir ritmi vardır ve tamamen bilinçsizlik durumundan ziyade farklı bir bilinçlilik durumudur. Bir beyin faliyetidir. Uyku tüm vücut için bir onarım sürecidir ve enerjinin korunmasını sağlar, sizi tükenmekten kurtarır. Vücut ısısı dengesini sağlar, vücudun savunma sistemini harekete geçirir ve hafızanın düzenlenmesini sağlar. Bizim için bu kadar önemli olan bu döngü bir çok psikiyatrik hastalıkta, modern dünyanın getirdiği bu teknolojik olanakları fazlaca tüketmemiz, bağımlılığımız sonucunda, zihnen ve bedenen gevşeyemediğimiz durumlarda bozulur ve uykuya dalma güçlükleri yaşanmaktadır. Uyku problemi bir kaç şekilde ortaya çıkabilir. Uykuya dalmakta güçlük çekmek, uykuyu sürdürmekte güçlük çekme, erken saatte kalkma ya da az uyuma gibi semptomları olabilir.
Kronik uyku problemi çeken bireyler, sabahları kendini dinlemiş hissetmeyen kişiler mutlaka bir psikiyatri ya da nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidirler. Uykusuzluğun altında yatan neden araştırılmalıdır. Doktorunuz bunun için size uyku günlükleri ve bir takım ölçekler verebilecektir. Uyku problemi baş gösterdiğinde ve kronikte kazandığında uyku hijyeni kurallarına ne kadar dikkat ettiğiniz de sorgulanır.
Uyku Hijyeni Kuralları
- Öncelikle sabah uyanıldığında yataktan çıkılmalıdır. Dinlenmek amacıyla uyumaya devam etmek dinlendirici olmadığı gibi uyku ritmini de bozabilmektedir. Sabah kalktığınızda güneş ışığına çıkmayı alışkanlık haline getirin. Parlak güneş ışığı tam olarak uyanmanızı sağlayacaktır.
- Her sabah aynı saate kalkılmalıdır. Uyuma ve uyanma ritminin düzenli olması için sabahları vakitlice kalkılmalıdır. Gün ışıdıktan sonra uyku yüzeyelleşmektedir. Uyku ritmini kaçırmak sonraki geceler için sorun teşkil edecektir.
- Gündüzleri uzun uyku dönemleri önerilmemektedir. Mümkünse gündüz uykusundan kaçının.
- Uykunuz gelmeden yatağa girmeyin. Uyku gelmeden yatağa girip uyumayı beklemek huzursuzluk yaratabilir. Uyku gelmeden yatakta kalmak, olumsuz düşüncelere ve sıkıntıya, sıkıntı da uykunuzun kaçmasına neden olabilir.
- Yatağı sadece uyku için kullanın. Yatakta televizyon izlemeyin ve bilgisayar, telefon gibi aletlerle yatağa girmeyin. Sosyal medyada dolanmak uykuya geçişinizi geciktiri ve kalitesiz bir uykuya neden olabilir.
- Düzenli egzersiz yapmak uyku kalitenizi arttıracaktır.
- Akşam saatlerinde içilen çay ya da kahve uykuya geçişinizi zorlaştırabilir. Aynı şekilde uyku saatinde sigara içmek ve alkol almak da uygun değildir. Uyku öncesinde ağır egzersiz yapılmamalıdır.
- Yatak odasında yatağınız yastığınız size uygun olmalı, ışık kapalı ya da loş olmalı, ses olmamalı ve oda sıcaklığı uykunuz için uygun olmalıdır.
- Uyku saatine yakın yemek yenmemelidir.
- Doktor önerisi ve kontrolü dışında ilaç kullanılmamalıdır.
Ömrümüzün yaklaşık olarak üçte birinin uykuda geçtiğini ve uykunun bizim için önemini düşünecek olursak iyi bir uyku kalitesi hem rusal hem de bendensel sağlığımız için çok önemlidir.
Uyku problemi ile ilgili ana neden tespit edildikten sonra doktorunuz size çeşitli ilaç ve davranış tedavileri ile size yardımcı olacaktır.
